Haberler

Alev Geciktirici Derecelendirme Kavramı

Alev geciktirici özellik testi, bir malzemenin alev yayılmasına karşı direncini değerlendirmek için kullanılan bir yöntemdir. Yaygın standartlar arasında UL94, IEC 60695-11-10 ve GB/T 5169.16 yer almaktadır. UL94 standardında,Cihaz ve Aletlerde Kullanılan Parçalar İçin Plastik Malzemelerin Yanıcılık TestiAlev geciktirici özellik dereceleri, testin zorluğuna ve uygulama alanına bağlı olarak 12 seviyeye ayrılır: HB, V-2, V-1, V-0, 5VA, 5VB, VTM-0, VTM-1, VTM-2, HBF, HF1 ve HF2.

Genellikle kullanılan alev geciktirici derecelendirmeleri V-0 ile V-2 arasında değişir; V-0 en iyi alev geciktirici performansı gösterir.

1.1 Dört Alev Geciktirici Derecesinin Tanımları

HB (Yatay Yanma):
HB derecesi, malzemenin yavaş yandığını ancak kendiliğinden sönmediğini gösterir. UL94'teki en düşük seviyedir ve genellikle dikey test yöntemlerinin (V-0, V-1 veya V-2) uygulanamadığı durumlarda kullanılır.

V-2 (Dikey Yanma – Seviye 2):
V-2 derecelendirmesi, malzemenin iki adet 10 saniyelik dikey alev testinden geçtiği anlamına gelir. Alev kaldırıldıktan sonra, malzemenin yanma süresi 30 saniyeyi geçmez ve 30 cm aşağıya yerleştirilen pamuğu tutuşturabilir. Ancak, alev işaretli çizginin üzerine yayılmamalıdır.

V-1 (Dikey Yanma – Seviye 1):
V-1 derecelendirmesi, malzemenin iki adet 10 saniyelik dikey alev testinden geçtiği anlamına gelir. Alev kaldırıldıktan sonra, malzemenin yanma süresi 30 saniyeyi geçmemeli ve alev, işaretli çizginin üzerine yayılmamalı veya 30 cm aşağıya yerleştirilen pamuğu tutuşturmamalıdır.

V-0 (Dikey Yanma – Seviye 0):
V-0 derecelendirmesi, malzemenin iki adet 10 saniyelik dikey alev testinden geçtiği anlamına gelir. Alev kaldırıldıktan sonra, malzemenin yanma süresi 10 saniyeyi geçmemeli ve alev, işaretli çizginin üzerine yayılmamalı veya 30 cm aşağıya yerleştirilen pamuğu tutuşturmamalıdır.

1.2 Diğer Alev Geciktirici Derecelendirmelerine Giriş

5VA ve 5VB, 500W'lık bir test alevi (125 mm alev yüksekliği) kullanılarak yapılan dikey yanma testi sınıflandırmasına aittir.

5VA (Dikey Yanma – 5VA Seviyesi):
5VA derecelendirmesi, UL94 standardında bir sınıflandırmadır. Bu, alev söndürüldükten sonra malzemenin yanma süresinin 60 saniyeyi geçmemesi, alevin işaretli çizginin üzerine yayılmaması ve damlayan alevlerin 60 saniyeyi geçmemesi gerektiğini gösterir.

5VB (Dikey Yanma – 5VB Seviyesi):
5VB derecelendirmesi, yanma süresi ve alev yayılımı açısından aynı kriterlere sahip olması bakımından 5VA ile benzerdir.

VTM-0, VTM-1, VTM-2, dikey yanma testlerinde (20 mm alev yüksekliği) ince malzemeler (kalınlık < 0,025 mm) için kullanılan sınıflandırmalardır ve plastik filmler için geçerlidir.

VTM-0 (Dikey Tepsi Yakma – Seviye 0):
VTM-0 derecelendirmesi, alev söndürüldükten sonra malzemenin yanma süresinin 10 saniyeyi geçmemesi ve alevin işaretli çizginin üzerine yayılmaması anlamına gelir.

VTM-1 (Dikey Tepsi Yakma – Seviye 1):
VTM-1 derecelendirmesi, alev söndürüldükten sonra malzemenin yanma süresinin 30 saniyeyi geçmemesi ve alevin işaretli çizginin üzerine yayılmaması anlamına gelir.

VTM-2 (Dikey Tepsi Yakma – Seviye 2):
VTM-2 derecelendirmesi, VTM-1 ile aynı kriterlere sahiptir.

HBF, HF1, HF2, köpük malzemeler üzerinde yapılan yatay yanma testleri için kullanılan sınıflandırmalardır (38 mm alev yüksekliği).

HBF (Yatay Yanma Köpüklü Malzeme):
HBF derecelendirmesi, köpük malzemenin yanma hızının 40 mm/dak'yı geçmediği ve alevin 125 mm'lik işaretli çizgiye ulaşmadan önce sönmesi gerektiği anlamına gelir.

HF-1 (Yatay Yanma – Seviye 1):
HF-1 derecelendirmesi, alev söndürüldükten sonra malzemenin yanma süresinin 5 saniyeyi geçmemesi ve alevin işaretli çizginin üzerine çıkmaması gerektiği anlamına gelir.

HF-2 (Yatay Yanma – Seviye 2):
HF-2 derecelendirmesi, alev söndürüldükten sonra malzemenin yanma süresinin 10 saniyeyi geçmemesi ve alevin işaretli çizginin üzerine çıkmaması gerektiği anlamına gelir.

Alev Geciktirici Özellik Testinin Amacı

Alev geciktirici özellik testinin amaçları şunlardır:

2.1 Malzeme Yanma Performansının Değerlendirilmesi

Bir malzemenin yanma hızını, alev yayılımını ve yangın koşulları altındaki ilerleme hızını belirlemek, güvenliğini, güvenilirliğini ve yangına dayanıklı uygulamalar için uygunluğunu değerlendirmeye yardımcı olur.

2.2 Alev Geciktirici Özelliğin Belirlenmesi

Testler, bir malzemenin yangın kaynağına maruz kaldığında alev yayılımını bastırma yeteneğini belirler; bu da yangının büyümesini önlemek ve hasarı en aza indirmek için çok önemlidir.

2.3 Malzeme Seçimi ve Kullanımına Yönelik Kılavuz

Farklı malzemelerin alev geciktirici özelliklerini karşılaştırarak yapılan testler, inşaat, ulaşım, elektronik ve diğer alanlarda yangın güvenliğini artırmak için uygun malzemelerin seçilmesine yardımcı olur.

2.4 Yönetmelik ve Standartlara Uygunluk

Alev geciktirici testleri genellikle ulusal veya sektörel düzenlemelere göre yapılır. Bu testler, malzemelerin belirli uygulamalar için güvenlik ve uyumluluk gereksinimlerini karşılamasını sağlar.

Özetle, alev geciktirici özellik testleri, yanma davranışı ve alev direncini değerlendirerek malzeme seçimi, yangın güvenliğinin iyileştirilmesi ve mevzuata uyum için kritik veriler sağlar.

Referans Standartları

UL94:Cihaz ve Aletlerde Kullanılan Parçalar İçin Plastik Malzemelerin Yanıcılık Testi
IEC 60695-11-10:2013: *Yangın Tehlikesi Testi – Bölüm 11-10: Test Alevleri – 50 W Yatay ve Dikey Alev Test Yöntemleri*
GB/T 5169.16-2017: *Elektrikli ve Elektronik Ürünler için Yangın Tehlikesi Testi – Bölüm 16: Test Alevleri – 50W Yatay ve Dikey Alev Test Yöntemleri*

HB, V-2, V-1 ve V-0 için Test Yöntemleri

4.1 Yatay Yakma (HB)

4.1.1 Örnek Gereksinimler

Şekil: Pürüzsüz kenarlı, temiz yüzeyli ve homojen yoğunluklu levhalar (kesilmiş, dökülmüş, ekstrüde edilmiş vb.).
Ölçüler: 125±5 mm (uzunluk) × 13±0,5 mm (genişlik). Kalınlık 3 mm'yi aşmadığı sürece minimum ve 3 mm kalınlıkta numuneler gereklidir. Maksimum kalınlık ≤13 mm, genişlik ≤13,5 mm, köşe yarıçapı ≤1,3 mm.
Varyantlar: Farklı renkler/yoğunluklar için temsili örnekler.
Miktar: Minimum 2 set, set başına 3 numune.

4.1.2 Test Prosedürü

İşaretleme: 25±1 mm ve 100±1 mm çizgiler.
Sıkıştırma: 100 mm ucuna yakın bir yerden, yatay olarak uzunlamasına, 45°±2° enine açıyla ve 100±1 mm aşağıda tel örgü ile tutun.
Alev: Metan akışı 105 ml/dak, geri basınç 10 mm su sütunu, alev yüksekliği 20±1 mm.
Ateşleme: Alevi 45° açıyla 30±1 saniye boyunca veya yanma 25 mm'ye ulaşana kadar uygulayın.
Zamanlama: 25 mm'den 100 mm'ye kadar geçen süreyi ve yanmış uzunluğu (L) kaydedin.
Hesaplama: Yanma hızı (V) = 60 L/t (mm/dak).

4.1.3 Test Kayıtları

Alevin 25±1 mm'ye mi yoksa 100±1 mm'ye mi ulaştığı fark etmez.
Yanma uzunluğu (L) ve süresi (t) 25 mm ile 100 mm arasındadır.
Alev 100 mm'yi geçerse, 25 mm'den 100 mm'ye kadar geçen süreyi kaydedin.
Hesaplanan yanma hızı.

4.1.4 HB Değerlendirme Kriterleri

3–13 mm kalınlık için: 75 mm açıklıkta yakma hızı ≤40 mm/dak.
3 mm'den daha ince malzemeler için: 75 mm'lik bir alanda yakma hızı ≤75 mm/dak.
Alev 100 mm'den önce sönmelidir.

4.2 Dikey Yanma (V-2, V-1, V-0)

4.2.1 Örnek Gereksinimleri

Şekil: Pürüzsüz kenarlı, temiz yüzeyli ve homojen yoğunluklu levhalar.
Ölçüler: 125±5 mm × 13,0±0,5 mm. Minimum/maksimum kalınlıkta numuneler sağlayın; sonuçlar farklıysa, ara numuneler (≤3,2 mm aralık) gereklidir.
Varyantlar: Farklı renkler/yoğunluklar için temsili örnekler.
Miktar: Minimum 2 set, set başına 5 numune.

4.2.2 Numune Şartlandırma

Standart: 48 saat boyunca 23±2°C, %50±5 bağıl nem; çıkarıldıktan sonra 30 dakika içinde test edin.
Fırın: 70±1°C'de ≥168 saat, ardından kurutucuda ≥4 saat soğutun; 30 dakika içinde test edin.

4.2.3 Test Prosedürü

Sıkıştırma: Üst kısımdan 6 mm, dikey yönde, alt kısımdan pamuğun 300±10 mm yukarısında (0,08 g, 50×50 mm, ≤6 mm kalınlık) tutun.
Alev: Metan akışı 105 ml/dak, geri basınç 10 mm su sütunu, alev yüksekliği 20±1 mm.
Ateşleme: Numunenin alt kenarına (10±1 mm mesafe) 10±0,5 saniye boyunca alev uygulayın. Numune deforme olursa ayarlama yapın.
Zamanlama: İlk ateşlemeden sonra alevin artını (t1) kaydedin, 10±0,5 saniye boyunca tekrar alev uygulayın, ardından alevin artını (t2) ve kor halindeki parlamayı (t3) kaydedin.
Notlar: Damlama meydana gelirse, brülörü 45° eğin. Gaz çıkışı nedeniyle alev sönerse, numune almayın.